Vendor lock-in

Vendor lock-in (ang. „uwiązanie do dostawcy”) to sytuacja, w której klient jest trwale uzależniony od jednej firmy, bo bez niej nie może serwisować, zmieniać ani rozbudowywać swojej instalacji.

W automatyce przemysłowej vendor lock-in powstaje najczęściej wtedy, gdy integrator stosuje zamknięte rozwiązania sterowania. Klient nie dostaje dostępu do kodów programów sterowników PLC i systemów SCADA albo są one zabezpieczone tak, że nikt inny nie może ich zmienić. Może to też wynikać z niestandardowych, firmowych rozwiązań, które zna tylko jeden wykonawca, albo z niepełnej dokumentacji projektowej i powykonawczej.

Skutki dla klienta:

• każda zmiana wymaga udziału tego samego wykonawcy, np. nowa receptura, dodanie czujnika czy rozbudowa linii,
• koszty rosną, bo klient nie może porównać ofert innych firm ani zlecić prac komuś innemu,
• czas reakcji zależy od jednej firmy, więc przy awarii klient czeka, aż ten wykonawca znajdzie czas,
• ryzyko w długim terminie: jeśli wykonawca zakończy działalność albo przestanie wspierać rozwiązanie, klient zostaje z instalacją, której nikt nie potrafi zmienić ani naprawić.

Vendor lock-in ogranicza się przez otwartą integrację sterowania, czyli standardowe rozwiązania i kody dostępne dla klienta, przekazanie pełnej dokumentacji projektowej i powykonawczej oraz zapisanie w umowie prawa klienta do programów i dokumentacji.

Przykład: Producent karmy dla zwierząt chce dodać do linii nowy smak, co wymaga zmiany programu sterującego dozowaniem. Program w sterowniku jest zabezpieczony hasłem, którego zna tylko integrator, który budował linię, a zakład nie ma dokumentacji powykonawczej. Inna firma automatyczna nie może przejąć zlecenia, więc zakład musi czekać kilka tygodni na termin u pierwotnego wykonawcy i zaakceptować jego cenę. Gdyby linia miała otwarty kod i pełną dokumentację, zmianę mogłyby wykonać służby utrzymania ruchu zakładu albo dowolna firma automatyczna.