MTBF
MTBF (ang. Mean Time Between Failures, czyli średni czas między awariami) to wskaźnik, który pokazuje, jak długo średnio pracuje maszyna lub urządzenie od jednej awarii do następnej.
MTBF służy do oceny niezawodności urządzeń, które po awarii się naprawia i uruchamia ponownie, np. pomp, mieszadeł, maszyn napełniających czy całych linii. Im wyższy MTBF, tym rzadziej urządzenie się psuje.
Liczy się go, dzieląc łączny czas pracy urządzenia przez liczbę awarii w tym czasie:
MTBF = łączny czas pracy / liczba awarii
Czas przestojów na naprawy nie wlicza się do czasu pracy.
MTBF wykorzystuje się m.in. do:
- oceny niezawodności urządzeń i wskazania tych, które psują się najczęściej,
- planowania konserwacji i przeglądów, tak żeby wykonać je, zanim dojdzie do awarii,
- ustalania zapasu części zamiennych, które warto mieć na magazynie,
- porównywania urządzeń różnych producentów lub tego samego urządzenia przed modernizacją i po niej,
- sprawdzania efektów działań, np. czy nowy plan konserwacji rzeczywiście zmniejszył liczbę awarii.
MTBF jest wartością średnią. Nie mówi, kiedy dokładnie nastąpi kolejna awaria, tylko jak często awarie zdarzają się przeciętnie. Wynik zależy też od tego, co zakład uznaje za awarię, dlatego przy porównaniach trzeba stosować tę samą definicję.
MTBF używa się zwykle razem z MTTR (ang. Mean Time To Repair), czyli średnim czasem naprawy. MTBF pokazuje, jak często urządzenie się psuje, a MTTR, jak długo trwa przywrócenie go do pracy. Razem pozwalają ocenić, jaką część czasu urządzenie jest dostępne do produkcji.
Przykład: Pompa podająca sos do maszyny napełniającej w zakładzie produkującym karmę dla zwierząt przepracowała w ciągu roku 6 000 godzin i w tym czasie miała 4 awarie. Jej MTBF wynosi 6 000 / 4 = 1 500 godzin, czyli średnio co 1 500 godzin pracy pompa się psuje. Każda naprawa trwała średnio 5 godzin, więc jej MTTR to 5 godzin. Po wprowadzeniu regularnej wymiany uszczelnień w kolejnym roku pompa miała tylko 2 awarie przy takim samym czasie pracy, więc jej MTBF wzrósł do 3 000 godzin.