OEE

OEE (ang. Overall Equipment Effectiveness, czyli całkowita efektywność wyposażenia) to wskaźnik, który pokazuje, jaką część swojego możliwego czasu i tempa pracy maszyna lub linia rzeczywiście wykorzystuje na wytwarzanie dobrego produktu. Podaje się go w procentach.

OEE odpowiada na pytanie: ile dobrego produktu linia wytworzyła w porównaniu z tym, ile mogłaby wytworzyć, gdyby przez cały zaplanowany czas pracowała bez przestojów, z pełną prędkością i bez braków. 

OEE składa się z trzech elementów, które się mnoży:

OEE = dostępność × wydajność × jakość

• Dostępność pokazuje, przez jaką część zaplanowanego czasu produkcji linia faktycznie pracowała. Obniżają ją przestoje, np. awarie, przezbrojenia, brak surowców czy oczekiwanie na mycie.
• Wydajność pokazuje, czy w czasie pracy linia pracowała z pełną prędkością. Obniżają ją spowolnienia i krótkie zatrzymania, np. zacinanie się opakowań czy praca wolniej niż nominalnie.
• Jakość pokazuje, jaka część wyprodukowanych wyrobów była dobra. Obniżają ją braki, wyroby do poprawy i straty rozruchowe.

Rozbicie na trzy elementy jest najważniejszą zaletą OEE. Sam wynik mówi, jak dobrze pracuje linia, a jego składniki pokazują, gdzie zakład traci najwięcej i od czego zacząć usprawnienia.

OEE najczęściej liczą automatycznie systemy MES na podstawie danych z maszyn i systemu sterowania. Często przyjmuje się, że wynik na poziomie około 85% oznacza bardzo dobrą, światową klasę efektywności, a w wielu zakładach rzeczywiste wartości są znacznie niższe.

Przykład: Linia rozlewnicza w zakładzie produkującym napoje ma zaplanowane 8 godzin pracy, czyli 480 minut. Przez 48 minut stała z powodu przezbrojenia i krótkiej awarii, więc pracowała 432 minuty. Dostępność wynosi 432 / 480 = 90%. Nominalna prędkość linii to 100 butelek na minutę, więc w czasie pracy mogła napełnić 43 200 butelek, a napełniła 41 040, bo kilka razy zwalniała przez zacinające się zakrętki. Wydajność wynosi 41 040 / 43 200 = 95%. Z napełnionych butelek 40 630 było dobrych, a reszta miała zbyt niski poziom napoju. Jakość wynosi 40 630 / 41 040 ≈ 99%.

OEE = 90% × 95% × 99% ≈ 85%

Kierownik produkcji widzi, że największe straty wynikają z przestojów, więc w pierwszej kolejności szuka sposobu na skrócenie przezbrojeń.