FEED
FEED (ang. Front-End Engineering Design, czyli wstępny projekt inżynierski) to etap projektu inwestycyjnego, na którym przed rozpoczęciem szczegółowego projektowania i zakupów dokładnie określa się, jak ma wyglądać instalacja, co ma zawierać, ile będzie kosztować i ile czasu zajmie jej budowa.
FEED wypada między koncepcją a projektem wykonawczym. Na etapie koncepcji wybiera się kierunek rozwiązania. Na etapie FEED ten kierunek zamienia się w konkretne założenia techniczne, na tyle dokładne, żeby inwestor mógł podjąć ostateczną decyzję o realizacji, a wykonawca przygotować wiarygodną ofertę.
W ramach FEED przygotowuje się zwykle:
- schematy PFD i P&ID, czyli przebieg procesu oraz rurociągi, zawory i aparaturę,
- bilanse masowe i energetyczne, czyli ile surowców, produktu, odpadów i mediów przepływa przez instalację,
- specyfikacje głównych urządzeń, np. wielkość zbiorników, wydajność pomp, parametry wymienników ciepła,
- rozmieszczenie urządzeń w hali lub na terenie zakładu,
- zapotrzebowanie na media, np. parę, wodę lodową, sprężone powietrze i energię,
- założenia automatyki, np. wstępną listę sygnałów i sposób sterowania,
- analizę ryzyka i bezpieczeństwa,
- harmonogram realizacji,
- szacunek kosztów, znacznie dokładniejszy niż na etapie koncepcji.
Dzięki FEED większość ważnych decyzji technicznych zapada, zanim zacznie się kosztowne projektowanie szczegółowe, zamawianie urządzeń i montaż. Zmiana na tym etapie wymaga poprawek na papierze, a nie przebudowy gotowej instalacji. Dokumentacja FEED jest też podstawą do zapytań ofertowych i umowy z wykonawcą, bo jasno określa zakres prac.
Podobnym pojęciem jest pre-engineering. Oba etapy służą sprawdzeniu założeń przed właściwym projektowaniem, przy czym FEED to zwykle bardziej rozbudowane opracowanie, stosowane przy większych inwestycjach.
Przykład: Producent chemii gospodarczej planuje nową linię do produkcji płynów do prania. Po wybraniu koncepcji zleca opracowanie FEED. Inżynierowie przygotowują schematy procesu, bilans masowy, specyfikacje mieszalników, zbiorników i pomp, rozmieszczenie urządzeń w hali oraz zapotrzebowanie na wodę uzdatnioną, parę i sprężone powietrze. Okazuje się, że obecna stacja uzdatniania wody nie wystarczy, więc jej rozbudowę od razu wpisuje się w zakres i budżet. Na podstawie dokumentacji FEED zarząd zatwierdza inwestycję, a wykonawcy przygotowują porównywalne oferty na ten sam, jasno opisany zakres.