MES (od ang. Manufacturing Execution System, czyli system realizacji produkcji) to system, który zarządza produkcją od strony organizacyjnej. SCADA odpowiada na pytanie „jaka jest teraz temperatura w zbiorniku 3?”, a MES na pytanie „którą partię produkujemy, ile już powstało, z jakich surowców i czy idziemy zgodnie z planem?”.

Typowe zadania MES:

• przyjmowanie zleceń produkcyjnych i przydzielanie ich do linii,
• śledzenie postępu produkcji,
• identyfikowalność (traceability), czyli zapis, z jakich partii surowców powstała dana partia produktu, co jest kluczowe przy reklamacjach i wycofywaniu produktu z rynku,
• rejestrowanie przestojów i ich przyczyn,
• liczenie wskaźników efektywności, np. OEE (ogólna efektywność wyposażenia),
• zarządzanie recepturami.

MES łączy halę produkcyjną (sterowniki, SCADA) z systemami biurowymi firmy, takimi jak ERP, w którym prowadzi się zamówienia, magazyn i księgowość.

Przykład identyfikowalności: Dostawca mięsa informuje producenta karmy dla psów, że jedna z jego dostaw mogła być zanieczyszczona. Dzięki MES producent w kilka minut sprawdza, w których partiach karmy użyto tego mięsa, kiedy je wyprodukowano i do jakich hurtowni trafiły. Bez takiego systemu musiałby przeglądać papierowe raporty z wielu zmian albo wycofać z rynku całą produkcję z danego okresu.

Przykład wskaźnika OEE: MES wylicza, że linia napełniania płynu do naczyń w zeszłym tygodniu była dostępna przez 90% zaplanowanego czasu (reszta to przestoje), pracowała z 95% swojej nominalnej prędkości, a 99% butelek było dobrych. Mnożąc te wartości (0,90 × 0,95 × 0,99), otrzymuje się OEE na poziomie około 85%. Kierownik produkcji widzi od razu, że największe straty to przestoje, i tam szuka usprawnień.