Budżet wariantowy to osobna wycena dla każdego z kilku możliwych rozwiązań, żeby można je było porównać.

Budżet wariantowy przygotowuje się na etapie koncepcyjnym. Problem jest już zdefiniowany, inwestor wie, czego oczekuje od instalacji, ale rozważa kilka sposobów osiągnięcia celu. Dla każdej koncepcji przygotowuje się osobny szacunek kosztów.

Dzięki temu warianty można porównać nie tylko technicznie (co działa lepiej), ale też ekonomicznie (ile kosztuje zakup, ile utrzymanie, jak szybko inwestycja się zwróci). Często najtańsze rozwiązanie na starcie nie jest najkorzystniejsze w dłuższej perspektywie i właśnie budżet wariantowy pozwala to zobaczyć.

Przykład: Producent karmy ma do wyboru trzy koncepcje:

• wariant A: dołożenie drugiego zbiornika do przygotowania sosu obok istniejącego,
• wariant B: wymiana obecnego zbiornika na większy, z wydajniejszym mieszadłem i szybszym grzaniem,
• wariant C: budowa nowej, w pełni zautomatyzowanej kuchni procesowej z automatycznym dozowaniem składników.

Dla każdego wariantu przygotowuje się osobną wycenę i opis zalet i wad. Wariant A jest najtańszy, ale wymaga miejsca w hali, którego jest mało. Wariant C jest najdroższy, ale zmniejsza liczbę operatorów i ryzyko błędów. Na tej podstawie inwestor wybiera wariant B.