Receptura
Receptura to pełna instrukcja dla linii procesowej, która mówi, co dokładnie ma zrobić, żeby powstał konkretny produkt. Określa, jakie składniki i w jakich ilościach trzeba podać, w jakiej kolejności, do jakiej temperatury podgrzać lub schłodzić produkt, z jaką prędkością mieszać i jak długo trwa każdy etap. Wszystko jest opisane liczbami, bez miejsca na domysły.
Recepturę zapisuje się w systemie sterowania linii. Operator nie musi pamiętać ani ręcznie ustawiać dziesiątek parametrów. Wybiera z listy produkt, który ma powstać, i wielkość partii, a linia sama wykonuje kolejne kroki: otwiera zawory, uruchamia pompy, odmierza składniki, podgrzewa, miesza i chłodzi dokładnie tak, jak zapisano w recepturze. Przez cały czas system pilnuje, czy temperatura, czas i prędkość są zgodne z instrukcją, a jeśli coś odbiega od normy, zgłasza alarm.
Każdy produkt ma osobną recepturę. Dzięki temu jedna linia może wytwarzać wiele różnych wyrobów, a zmiana produktu sprowadza się do wyboru innej receptury. Receptury tworzą i zmieniają technolodzy, czyli osoby, które wiedzą, jak powinien przebiegać proces. System zapisuje, kto i kiedy coś zmienił, a także według jakiej receptury powstała każda partia. Gdy klient zgłosi reklamację, można sprawdzić, czy produkcja przebiegła zgodnie z instrukcją.
Najważniejsza korzyść to powtarzalność. Każda partia jest produkowana tak samo, niezależnie od zmiany i operatora, więc produkt ma zawsze ten sam smak, konsystencję czy kolor.
Przykład: Zakład produkuje karmę mokrą dla kotów w kilku wariantach. Receptura sosu do wariantu z kurczakiem mówi linii:
- wlej do zbiornika 1500 l wody,
- podgrzej wodę do 60°C,
- dodaj 80 kg skrobi i mieszaj z prędkością 60 obr./min przez 5 minut,
- dodaj 15 kg aromatu drobiowego,
- podgrzej do 85°C i mieszaj z prędkością 40 obr./min przez 20 minut,
- schłodź do 60°C,
- przepompuj sos do zbiornika dozującego.
Operator wybiera na ekranie „sos – kurczak, 1600 kg”, a linia wykonuje wszystkie kroki sama. Kiedy produkcja przechodzi na wariant z wołowiną w galarecie, operator wybiera inną recepturę, a linia zmienia składniki, ilości, temperatury i czasy.