I/O (wejścia i wyjścia)
I/O (wejścia/wyjścia, od ang. input/output) to sygnały, którymi sterownik komunikuje się z urządzeniami w instalacji.
- Wejścia to informacje, które trafiają do sterownika: „temperatura wynosi 72°C”, „zbiornik jest pełny”, „zawór jest otwarty”, „ktoś nacisnął przycisk awaryjny”.
- Wyjścia to polecenia, które sterownik wysyła: „otwórz zawór”, „włącz pompę”, „ustaw prędkość mieszadła na 50%”.
Sygnały dzielą się dodatkowo na:
- cyfrowe (dwustanowe), które mają tylko dwie wartości: włączony/wyłączony, otwarty/zamknięty,
- analogowe, które przekazują płynną wartość, np. temperaturę czy ciśnienie.
Każdy czujnik i każde urządzenie wykonawcze to co najmniej jeden sygnał, a często kilka. Średnia instalacja technologiczna ma ich setki, duża tysiące. Liczba sygnałów I/O to jeden z podstawowych parametrów, po których ocenia się wielkość i złożoność automatyki.
Przykład: Weźmy jedną pompę podającą syrop cukrowy w zakładzie produkującym napoje. Może ona mieć:
- wyjście „włącz pompę”,
- wejście „pompa pracuje” (potwierdzenie, że naprawdę ruszyła),
- wejście „awaria pompy”,
- wyjście analogowe „ustaw prędkość” (sygnał do falownika),
- wejście analogowe „aktualna prędkość”.
To już pięć sygnałów dla jednego urządzenia, a do tego dochodzą czujniki ciśnienia przed i za pompą. Jeśli instalacja ma 30 pomp, 150 zaworów i 100 czujników, łatwo zrozumieć, skąd się biorą setki i tysiące sygnałów.